Σαμπούκος

Ο σαμπούκος ή ζαμπούκος που επίσης αποκαλείται κουφοξυλιά και αφροξυλιά είναι ένα μικρό δέντρο ή θάμνος που χρησιμοποιείται για τις θεραπευτικές του ιδιότητες.

Υπάρχουν διάφορα είδη σαμπούκου. Χρησιμοποιούνται τα άνθη και τα μούρα του για:

1. Ανακούφιση από τον πόνο
    
2. Καταπολέμηση των μολύνσεων
    
3. Θεραπεία του βήχα, του κρυολογήματος, της γρίπης και της ιγμορίτιδας
    
4. Δερματικές παθήσεις
    
5. Θεραπεία του πυρετού
    
6. Αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας
    
7. Αγωγή για πρήξιμο (οίδημα) λόγω της διουρητικής του ιδιότητας

Τα αποξηραμένα φύλλα και τα ψημένα (βρασμένα) μούρα του σαμπούκου, κυρίως του Ευρωπαϊκού είδους, χρησιμοποιούνται σε τσάγια, υγρά αποστάγματα και κάψουλες.

Διάφορες έρευνες προσπάθησαν να τεκμηριώσουν τις θεραπευτικές ιδιότητες του σαμπούκου. Πράγματι οι άνθρωποι για αιώνες χρησιμοποιούν τα άνθη, τα μούρα, τον φλοιό και τα φύλλα του για διάφορες θεραπείες.

Τα επιστημονικά δεδομένα που υπάρχουν μέχρι σήμερα για το σαμπούκο μπορούν να συνοψισθούν ως εξής:

1. Παρά το γεγονός ότι μερικές μικρές έρευνες έδειξαν ότι ο σαμπούκος μπορεί να ανακουφίζει από τα συμπτώματα της γρίπης, οι αποδείξεις δεν είναι αρκετά ισχυρές για να τεκμηριώσουν αυτή τη θεραπευτική ιδιότητα των μούρων του σαμπούκου
    
2. Στα συμπεράσματα μερικών ερευνών υπήρξαν εισηγήσεις που ανέφεραν ότι ένα προϊόν που περιείχε άνθη σαμπούκου και άλλα βότανα δυνατόν να βοηθά στη θεραπεία των μολύνσεων των ιγμορείων (ιγμορίτιδες) όταν χρησιμοποιείται ταυτόχρονα με αντιβιοτικά. Ωστόσο χρειάζονται περαιτέρω έρευνες για επιβεβαίωση οπουδήποτε οφέλους
    
3. Δεν υπάρχει αξιόπιστη πληροφόρηση για την αποτελεσματικότητα των μούρων και των λουλουδιών του σαμπούκου σε άλλες ενδείξεις.

Για τη χρήση του σαμπούκου, λόγω του ότι μπορεί να παρουσιαστούν παρενέργειες, επιβάλλεται προσοχή:

1. Τα ανώριμα ή αμαγείρευτα μούρα του σαμπούκου είναι τοξικά. Μπορεί να προκαλέσουν ναυτία, εμετούς ή σοβαρή διάρροια. Μόνο τα μούρα χρώματος μπλε ή μαύρου του σαμπούκου είναι εδώδιμα
    
2. Επειδή τα άνθη του σαμπούκου πιθανόν να έχουν διουρητικές δράσεις χρειάζεται προσοχή όταν χρησιμοποιούνται ταυτόχρονα με φάρμακα που αυξάνουν τη διούρηση (διουρητικά)
    
3. Εάν παίρνετε οποιαδήποτε συμπληρώματα ή ακολουθείτε άλλη εναλλακτική θεραπεία πρέπει να ενημερώνετε το γιατρό σας και άλλους επαγγελματίες της υγείας που σας φροντίζουν. Δώστε τους μια πλήρη εικόνα για ό,τι κάνετε για την υγεία σας.

Β)

Θεραπευτικές ιδιότητες και ενδείξεις:
Ο φλοιός δρα ως καθαρτικό, εμετικό και διουρητικό. Τα φύλλα δρουν ως εξωτερικό μαλακτικό και επουλωτικό, εσωτερικά καθαρτικό, αποχρεμπτικό, διουρητικό και εφιδρωτικό.
Τα άνθη δρουν ως εφιδρωτικό και αντικαταρροικό. Αν ληφθούν προληπτικά για να δυναμώσουν το άνω αναπνευστικό σύστημα αντιμετωπίζονται ευκολότερα τα συμπτώματα της αλλεργίας λόγω της γύρης στην ατμόσφαιρα. Οι καρποί δρουν ως εφιδρωτικό, διουρητικό και υπακτικό.
Όλα τα αέρια μέρη του φυτού λοιπόν είναι χρήσιμα. Τα φύλλα του χρησιμοποιούνται για μωλωπισμούς, διαστρέμματα, τραύματα και χιονίστρες. Τα άνθη του είναι πολύ καλά για θεραπεία κρυολογημάτων και γρίπης. Είναι κατάλληλα και για κάθε καταρροϊκή φλεγμονή του ανωτέρου αναπνευστικού συστήματος, όπως πυρετός εκ χόρτου και ιγμορίτιδα. Οι καρποί του Σαμπούκου έχουν παρόμοιες ιδιότητες με τα άνθη αλλά επιπλέον είναι χρήσιμοι και στους ρευματισμούς. Για κρυολογήματα και πυρετούς ο Σαμπούκος συνδυάζεται με Μέντα, Αχιλλέα ή Ύσσωπο. Για τη γρίπη συνδυάζεται με Ευπατόριο το διατρητόφυλλο. Για την καταρροή με το Σολιντάγκο.
Ο Σαμπούκος συνδυάζεται καλά με Δυόσμο, Αχιλλέα, Ύσσωπο και Φλαμούρι για φλεγμονές των άνω αναπνευστικών οδών (άνθη και καρποί) και με Τριφύλλι, Χαμομήλι και Ιτιά για ρευματικούς πόνους (οι καρποί).

Παρασκευή και δοσολογία:
Παρασκευάζεται ως έγχυμα. Ρίχνουμε ένα φλιτζάνι βραστό νερό σε 2 κουταλιές του τσαγιού ξηρά ή φρέσκα άνθη, το σκεπάζουμε και το αφήνουμε 10 λεπτά. Σουρώνουμε και πίνουμε έως τρεις φορές την ημέρα. Αν έχουμε φρέσκους καρπούς μπορούμε να πιούμε το χυμό τους ως εξής. Βράζουμε τους καρπούς σε νερό 2-3 λεπτά και μετά τους εκθλίβουμε για να πάρουμε το χυμό. Πίνουμε 3 κουτάλια του φαγητού ημερησίως.
Υπό μορφή βάμματος το παίρνουμε για κρυολόγημα και γρίπη ή νωρίς την άνοιξη για να βοηθήσει να μειωθούν αργότερα τα συμπτώματα του αλλεργικού πυρετού.

Προφυλάξεις:
Δεν πρέπει να χρησιμοποιούμε κανένα μέρος του δέντρου αν η κατάσταση της υγείας μας θα μπορούσε να επιδεινωθεί με περαιτέρω ξήρανση ή εξάντληση υγρών. Δεν χρησιμοποιούμε τον φλοιό κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης γιατί είναι ισχυρό καθαρτικό.