Αγγελικί

Αγγελική (Angelica archangelica).   Η αγγελική γνωστή και ως νεροκάλαμο, ρίζα του Αγίου Πνεύματος, ρίζα του Αρχάγγελου (Αγγλικά european angelica, garden angelica, wild celery, masterwort, wild parsnip, herb of Angels, archange, και root of the Holy Spirit) είναι γένος φυτών που περιλαμβάνει 60 είδη από τα οποία η Angelica archangelica διαθέτει φαρμακευτικές ιδιότητες και ανήκει στην οικογένεια των Σκιαδοφόρων (Apiaceae, Umbelliferae).

Ολόκληρο το φυτό, τα φύλα, τα άνθη, οι βλαστοί, οι ρίζες και οι σπόροι έχουν θεραπευτικές ιδιότητες. Ή αγγελική αποτελούσε το κύριο συστατικό ενός  «ελιξίριου νεότητας» που πίστευαν ότι επιμηκύνει την ζωή. Είχε επίσης την φήμη ότι βοηθούσε τους ανθρώπους να σταματήσουν την κατανάλωση οινοπνευματωδών, άλλα και το κάπνισμα. Έχει χρησιμοποιηθεί ακόμα και σε περιπτώσεις δαγκώματος από λυσσασμένο σκύλο. Έχει τονωτικές ιδιότητες και χρησιμοποιείται για τον βήχα, τη βρογχίτιδα και την πλευρίτιδα, ιδιαίτερα όταν συνοδεύονται από πυρετό, κρυολόγημα ή γρίπη. Τα φύλλα της μπορούν να χρησιμοποιηθούν και σαν κομπρέσες σε φλεγμονές του στήθους. Ακόμη επειδή ανοίγει την όρεξη έχει χρησιμοποιηθεί και σε περιπτώσεις νευρικής ανορεξίας ενώ βοηθά στην ανακούφιση των ρευματικών φλεγμονών, ενώ στην κυστίτιδα ενεργεί ως αντισηπτικό του ουροποιητικού συστήματος.

Η ρίζα του περιέχει διάφορες κουμαρίνες (αγγελικίνη, βεργκαπτένιο, ισοϊμπερατορίνη, οσθόλη), αιθέρια έλαια (β-φελλαρδένιο, α και β-πινένιο, σαβινένιο, λιμονένιο, λιναλοόλη, βορνεόλη), παλμιτικό οξύ, καφεϊκό οξύ, χλωρογενικά οξέα, φρουκτόζη, γλυκόζη και σουκρόζη.

Εκτός από τις φαρμακευτικές ιδιότητες της στην Ευρώπη οι πολύ νεαροί και τρυφεροί βλαστοί ζαχαρώνονται και ψήνονται με τάρτες φρούτων και μούρα για να μειώσουν την οξύτητα τους. Επίσης χρησιμοποιούνται σε γλυκά κουταλιού και μαρμελάδες και οι σπόροι σε μπισκότα. Επίσης οι σπόροι και οι ρίζες του φυτού αποτελούν βασικό στοιχείο για την παρασκευή του γαλλικού ηδύποτου «βενεδικτίνη» (Liquer Benedictine).

Αφέψημα και επιθέματα

Για όλες τις περιπτώσεις βράζουμε ένα κουταλάκι ρίζα ή σπόρους για κάθε φλιτζάνι νερό. Αφήνουμε για 10-15 λεπτά, σουρώνουμε και πίνουμε ένα φλιτζάνι μετά το φαγητό μία-δύο φορές τη μέρα. Μπορούμε επίσης να διαλύουμε 20 σταγόνες αιθέριο έλαιο αρχαγγελικής σε νερό και να το καταναλώνουμε πριν από
το φαγητό ενώ, αν υποφέρουμε από ρευματισμούς, αρθριτικά, δερματοπάθειες
ή θλάσεις μυών, μπορούμε να χρησιμοποιούμε επιθέματα αρχαγγελικής
ή να κάνουμε επαλείψεις με βάμμα.

Άλλες χρήσεις

Η αρχαγγελική χρησιμοποιείται για τον αρωματισμό διάφορων ποτών, παγωτών, γλυκών, ζελέ κ.λπ. καθώς και στην αρωματοποιία αλλά και στη φαρμακοποιία για την παρασκευή σιροπιών.

Προφυλάξεις

Ο «χυμός» της αρχαγγελικής αλλά και το αιθέριο λάδι της δεν πρέπει να έρχονται σε επαφή με τα μάτια. Επίσης η αρχαγγελική σε μεγάλες δόσεις μπορεί να επηρεάσει την πίεσή μας αλλά και τη λειτουργία της καρδιάς και της αναπνοής. Γι’ αυτό το αφέψημά της πρέπει να το πίνουμε για δύο εβδομάδες, να σταματάμε για άλλες δύο και μετά να ξαναρχίζουμε, ενώ πρέπει πάντα να ακολουθούμε τη σωστή δοσολογία. Έχετε επίσης υπόψη πως τόσο το μπάνιο όσο και το ποδόλουτρο με αρχαγγελική δεν πρέπει να διαρκούν πάνω από τρία λεπτά καθώς μπορεί να ερεθίσουν το δέρμα.

Ευεργετικές ιδιότητες

Η αρχαγγελική μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως τονωτικό σε περιπτώσεις κόπωσης, αναιμίας και πεσμένης διάθεσης. Θεωρείται επίσης σπασμολυτική και χρήσιμη σε περιπτώσεις τυμπανισμού και ημικρανίας αλλά και στους πόνους της περιόδου. Έχει αποχρεμπτικές ιδιότητες, γι’ αυτό χρησιμοποιείται σε βρογχίτιδες, πλευρίτιδες και κρυολογήματα. Τέλος θεωρείται καταπραϋντική σε περιπτώσεις γαστρικής οξύτητας, κολίτιδας και άσθματος αλλά και καρδιοτονωτική.

tip

Χαλαρώστε προσθέτοντας στο μπάνιο ή στο ποδόλουτρό σας μίσχους ή ρίζα αρχαγγελικής. Η ίδια «συνταγή» ενδείκνυται και για τους πόνους των ρευματισμών.

Η Αγγελικη (Angelica Archangelica) είναι ένα ψηλό αρωματικό φυτό με μεγάλα λευκά άνθη που ευδοκιμεί σε ολόκληρο το Βόρειο Ημισφαίριο. Είναι ένα βότανο με δυνατό άρωμα που χρησιμοποιείται πέρα από την βοτανοθεραπεία και για την παρασκευή αλκοολούχων ποτών αλλά και στη ζαχαροπλαστική. Υπάρχουν διάφορες ποικιλίες Αγγελικής. Η άγρια φυτρώνει δίπλα σε ρυάκια και τη βρίσκουμε σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, ενώ η ήρεμη μπορεί να αναπτυχθεί και σε μεγάλη γλάστρα, δίνοντάς μας έτσι τη δυνατότητα να την καλλιεργήσουμε ακόμη και στο μπαλκόνι του σπιτιού μας. Πρόκειται για ένα όμορφο πλατύφυλλο θάμνο (ή μικρό δέντρο) που μπορεί να φτάσει τα 4.6 μέτρα ύψος και περίπου το ίδιο σε πλάτος. Γενικά ψηλώνει στη σκιά ενώ αυτά που μεγαλώνουν με πλήρη ηλιοφάνεια γίνονται πιο μαζεμένα. Και στις δύο περιπτώσεις το φυτό παίρνει μια κατακόρυφη στρογγυλεμένη μορφή με κλαδιά που εκτείνονται ακτινοειδώς γύρω από τον κάθε μίσχο. Χρήσιμα μέρη του φυτού είναι οι ρίζες, οι μίσχοι και οι σπόροι.

Το βότανο αυτό λέγεται ότι ονομάστηκε έτσι επειδή o Αρχάγγελος Μιχαήλ παρουσιάστηκε κάποτε σ' ένα μοναχό και του αποκάλυψε τις φαρμακευτικές του ιδιότητες αφού όπως του είπε θεράπευε την πανούκλα. Από τότε πίστευαν πως η αγγελική προστάτευε από το κακό και τις λοιμώδεις νόσους και ανθίζει στη γιορτή του Αρχαγγέλου. Ο διάσημος βοτανολόγος –αστρολόγος του 17ου αιώνα Νίκολας Καλπέπερ το συνιστούσε σε διάφορες παθήσεις από το δάγκωμα σκύλου ως την ουρική αρθρίτιδα. Επίσης αυτό το βότανο ήταν αφιερωμένο σε ειδωλολατρικούς θεούς και εμφανιζόταν σε ειδωλολατρικές γιορτές.

Παρόλο που η αρχαγγελική δεν είναι ιδιαίτερα γνωστή, θεωρείται ένα από τα καλύτερα βότανα για να βοηθήσει τον οργανισμό μας να ξεπεράσει διάφορες παθήσεις. Στη σύγχρονη βοτανοθεραπεία χρησιμοποιείτε ως ένα πολύ καλό τονωτικό σε περίπτωση αναιμίας, ατονίας, ενώ θεωρείται οτι δρα και κατά της μελαγχολίας. Επιπλέον πιστεύεται ότι καταπολεμά τους σπασμούς του στομάχου και του εντέρου. Θεωρείται ότι έχει αποχρεμπτικές ιδιότητες, γι’ αυτό χρησιμοποιείται σε βρογχίτιδες, πλευρίτιδες και κρυολογήματα. Επίσης χρησιμοποιείται από τους θεραπευτές ως καταπραϋντική σε περιπτώσεις νευρικού άσθματος αλλά και καρδιοτονωτική. Η αρχαγγελική έχει χρησιμοποιηθεί πολύ στο παρελθόν από γυναίκες αφού υπάρχουν ενδείξεις ότι βοηθά στους πόνους της περιόδου και συμβάλλει στο να διορθωθούν ανωμαλίες της έμμηνου ρήσης. Τέλος θεωρείται επουλωτική και διουρητική.

Το ποδόλουτρο ή το μπάνιο με αγγελική δεν πρέπει να ξεπερνά τα 3 με 4 λεπτά γιατί αλλιώς προκαλεί ερεθισμούς στα μάτια. Ακόμη χρειάζεται να μένετε «πιστοί» στη εκάστοτε δοσολογία καθώς η υπερκατανάλωση μπορεί να προκαλέσει διαταραχές στην πίεση και την αναπνοή. Γενικά προτείνεται η αγωγή να μην ξεπερνά σε διάρκεια τις δύο εβδομάδες. Σε κάθε περίπτωση συμβουλευτείτε τον ειδικό.

Στην περίπτωση που θέλουμε να την καταναλώσουμε ως αφέψημα η διαδικασία είναι η εξής: Βράζουμε ένα κουταλάκι ρίζες η σπόρους για κάθε φλιτζάνι νερό για 10-15 λεπτά, πίνουμε 1 φλιτζάνι 2 φορές την ημέρα και καλό είναι αυτό να γίνεται μετά το φαγητό.